Cấu trúc chương trình phát thanh của đài xã: thứ tự các phần và thời lượng
Trả lời nhanh
Một chương trình phát thanh của đài xã thường đi theo thứ tự: nhạc hiệu, lời chào kèm thứ, ngày và thời tiết, tin của tỉnh, tin trong xã, chuyên mục, thông báo, lời kết rồi nhạc hiệu kết. Với khung 15 phút, tin và chuyên mục chiếm khoảng mười phút, thông báo gần hai phút, phần còn lại dành cho lời chào, lời kết và nhạc.
Ý chính
- Thứ tự quen thuộc: nhạc hiệu, lời chào, tin tỉnh, tin xã, chuyên mục, thông báo, lời kết.
- Tin của tỉnh đứng trước tin của xã, theo thứ tự từ chung đến riêng mà bà con đã quen khi nghe thời sự.
- Thông báo đặt gần cuối và hạn chót quan trọng nhất được nhắc lại trong lời kết.
- Giữ cấu trúc ổn định giữa các buổi để bà con biết lúc nào đến phần mình cần nghe.
- Khi có tin khẩn, bỏ cấu trúc thường lệ: nói ngay việc đang xảy ra, việc phải làm, và phát lặp.
Mục lục
Bà con nghe đài xã mỗi sáng, mỗi chiều. Khi chương trình luôn đi theo một trật tự, người nghe biết lúc nào là tin chung, lúc nào là thông báo của thôn mình để dừng tay lắng nghe. Dưới đây là cấu trúc thường dùng của một chương trình phát thanh đài xã và cách chia thời lượng cho khung 15 phút.
Một chương trình phát thanh của đài xã gồm những phần nào?
Một chương trình phát thanh của đài xã thường gồm tám phần, theo thứ tự:
- Nhạc hiệu: đoạn nhạc riêng của đài, báo cho bà con biết chương trình bắt đầu.
- Lời chào: tên đài, thứ, ngày, thời tiết trong ngày và nội dung chính của buổi phát.
- Tin của tỉnh: chủ trương, chính sách, sự kiện chung của tỉnh có liên quan đến xã.
- Tin trong xã: hoạt động của chính quyền, các thôn, đoàn thể, trường học, trạm y tế.
- Chuyên mục: bài theo chủ đề định kỳ như pháp luật, nông nghiệp, chuyển đổi số, an toàn giao thông.
- Thông báo: việc bà con cần làm, có ngày giờ, địa điểm, hạn chót.
- Lời kết: nhắc lại thông báo quan trọng, hẹn buổi phát sau, chào bà con.
- Nhạc hiệu kết.
Giữa các phần lớn có nhạc chuyển ngắn để tai người nghe nhận ra đã sang mục khác. Chương trình tự sản xuất này khác với giờ tiếp sóng Đài Tiếng nói Việt Nam và đài tỉnh, vốn phát nguyên chương trình của đài cấp trên. Nghị định 49/2024/NĐ-CP liệt kê cả hai loại nội dung này cùng các thông báo của cấp ủy, chính quyền trong những gì đài truyền thanh cấp xã được phát.
Vì sao tin của tỉnh phát trước tin của xã?
Tin của tỉnh phát trước vì chương trình đi từ chung đến riêng, giống thứ tự bà con đã quen khi nghe thời sự: tin chung trước, tin địa phương sau. Chủ trương của tỉnh thường cũng là lý do cho việc xã sắp làm, nên nghe trước giúp hiểu tin xã dễ hơn.
Ví dụ: tin tỉnh nói về kế hoạch tiêm phòng gia súc vụ thu đông của tỉnh, rồi tin xã đọc lịch tiêm ở từng thôn. Đảo thứ tự thì bà con nghe lịch trước khi biết vì sao có đợt tiêm này.
Tin của tỉnh cũng cần chọn lọc: chỉ lấy tin có liên quan đến đời sống ở xã, viết lại ngắn gọn, mỗi tin khoảng một đến một phút rưỡi.
Ví dụ chia thời lượng cho chương trình 15 phút
Với khung 15 phút, tin và chuyên mục nên chiếm khoảng hai phần ba thời lượng, phần còn lại dành cho thông báo, lời chào, lời kết và nhạc. Bảng dưới là một cách chia thường dùng; tùy ngày, đài co giãn phần tin và chuyên mục.
| Thứ tự | Phần | Thời lượng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 1 | Nhạc hiệu | 30 giây | Nhạc riêng của đài |
| 2 | Lời chào | 1 phút | Thứ, ngày, thời tiết, nội dung chính |
| 3 | Tin của tỉnh | 3 phút | Hai tin, mỗi tin khoảng một phút rưỡi |
| 4 | Nhạc chuyển | 15 giây | |
| 5 | Tin trong xã | 4 phút | Ba tin |
| 6 | Nhạc chuyển | 15 giây | |
| 7 | Chuyên mục | 3 phút | Theo lịch chuyên mục trong tuần |
| 8 | Thông báo | 1 phút 45 giây | Hai, ba thông báo; việc sắp đến hạn đọc trước |
| 9 | Lời kết | 1 phút | Nhắc lại hạn chót, hẹn buổi phát sau |
| 10 | Nhạc hiệu kết | 15 giây | Nhỏ dần rồi tắt |
| Cộng | 15 phút |
Phần lời đọc trong bảng dài 13 phút 45 giây. Ở tốc độ khoảng 170 tiếng một phút, đó là chừng 2.340 tiếng; cách tính có trong bài thời lượng chương trình phát thanh. Kịch bản viết sẵn lời dẫn cho đúng khung này có trong bài mẫu kịch bản chương trình phát thanh 15 phút.
Chuyên mục nên có lịch cố định trong tuần, ví dụ thứ Hai pháp luật, thứ Tư nông nghiệp, thứ Sáu chuyển đổi số. Bà con quen lịch sẽ chờ nghe chuyên mục mình quan tâm.
Lời chào và lời kết cần có những gì?
Lời chào cần bốn thông tin: tên đài, thứ và ngày, thời tiết trong ngày, nội dung chính của buổi phát. Lời kết cần nhắc lại thông báo quan trọng nhất, hẹn buổi phát tiếp theo và chào bà con.
Đọc thêm ngày âm lịch là thói quen nên giữ, vì bà con, nhất là người lớn tuổi, vẫn tính mùa vụ, ngày giỗ, ngày rằm theo lịch âm. Mẫu cho các dịp khác có trong bài mẫu lời chào, lời kết.
Đặt thông báo ở đâu để bà con nhớ?
Thông báo nên đặt gần cuối chương trình, ngay trước lời kết, và hạn chót quan trọng nhất được nhắc lại trong lời kết. Người nghe nhớ rõ điều nghe sau cùng, và người bắt đầu chú ý từ giữa chương trình vẫn kịp nghe.
Ba cách làm thông báo dễ nhớ hơn:
- Xếp thông báo sắp đến hạn lên trước thông báo còn xa hạn.
- Mở mỗi thông báo bằng câu gọi đúng người nghe: "Bà con thôn Bắc Sơn chú ý".
- Thông báo có hạn chót được phát lặp trong các buổi tới hết hạn, mỗi lần nói rõ "còn [số] ngày nữa là hết hạn".
Bản tin sáng và bản tin chiều khác nhau thế nào?
Bản tin sáng hướng về việc trong ngày; bản tin chiều điểm lại việc đã làm và chuẩn bị cho ngày mai. Cùng một cấu trúc, nhưng trọng tâm từng phần khác nhau.
| Phần | Bản tin sáng | Bản tin chiều |
|---|---|---|
| Lời chào | Thời tiết cả ngày | Thời tiết đêm nay và sáng mai |
| Tin | Việc sắp diễn ra trong ngày | Hoạt động đã diễn ra trong ngày |
| Thông báo | Lịch hôm nay: tiêm phòng, cắt điện, họp thôn | Việc ngày mai, hạn chót sắp đến |
| Lời kết | Hẹn bản tin chiều | Hẹn bản tin sáng mai |
Khi có tin khẩn thì cấu trúc thay đổi ra sao?
Khi có tin khẩn như bão, lũ, cháy lớn hay sự cố diện rộng, đài bỏ cấu trúc thường lệ và phát một bản tin khẩn ngắn, không nhạc nền, vào thẳng nội dung. Thông tư 24/2025/TT-BVHTTDL cũng tách bản tin thành ba loại: thông thường phát theo lịch, ưu tiên, và khẩn cấp phát ngay.
Bản tin khẩn chỉ cần ba phần: điều gì đang xảy ra, bà con phải làm gì ngay, hỏi hoặc báo tin ở đâu.
Bản tin khẩn được phát lặp, cách nhau vài phút, cho tới khi hết nguy hiểm. Xem thêm phát thanh khẩn cấp khi thiên tai.
Dựng chương trình đúng cấu trúc với Truyền Thanh AI
Trong Truyền Thanh AI, mỗi xã có mẫu chương trình riêng cho từng khung giờ, ví dụ bản tin sáng 06:00 và bản tin chiều 17:00, mỗi bản 15 phút. Cán bộ tải công văn lên, hệ thống dựng chương trình theo đúng các phần: nhạc hiệu, lời chào có thứ, ngày và thời tiết của xã, tin tỉnh luôn đứng đầu, tin trong xã, chuyên mục, thông báo, lời kết.
Thông báo có hạn chót được phát lặp tới hết hạn, và chương trình tự căn vừa khung giờ. Khi có thiên tai, chế độ khẩn cấp dựng bản tin ngắn trong vài phút, gửi cùng lúc cho mọi người duyệt và chen trước lịch phát thường lệ. Anh chị có thể xem một chương trình mẫu trong bản demo hoặc tìm hiểu phần mềm đài truyền thanh xã.