Phát thanh khẩn cấp khi thiên tai: đài xã làm gì trong 30 phút đầu
Trả lời nhanh
Trong 30 phút đầu khi có thiên tai, đài xã cần xác minh tin với ban chỉ huy phòng chống thiên tai, viết bản tin khẩn khoảng một phút, xin duyệt gấp, phát ngay rồi lặp lại theo chu kỳ, gửi cùng nội dung lên nhóm Zalo các thôn. Bản tin nói rõ chuyện gì, ở đâu, khi nào, bà con phải làm gì và gọi số nào. Mất điện thì chuyển sang nguồn dự phòng và loa cầm tay.
Ý chính
- Không phát tin chưa xác minh: mọi bản tin khẩn phải xuất phát từ ban chỉ huy hoặc văn bản chính thức.
- Bản tin khẩn chỉ dài khoảng 60 đến 90 giây, nói việc phải làm trước, giải thích sau.
- Nguy hiểm càng gần thì phát lặp càng dày; mỗi bản cập nhật nói rõ giờ phát và kết thúc bằng thông báo hết nguy hiểm.
- Chuẩn bị trước mùa mưa bão: mẫu bản tin, danh bạ, người duyệt thay, nguồn điện dự phòng, loa cầm tay.
- Gửi cùng nội dung lên Zalo, trang của xã để người ở xa loa vẫn nhận được tin.
Mục lục
Khi nước lên hay bão sắp vào, loa truyền thanh là kênh đến được nhiều nhà nhất trong thời gian ngắn nhất. Nghị định 49/2024/NĐ-CP xếp thông tin về thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh vào nhóm thông tin thiết yếu phải đến được người dân. Bài này là kế hoạch hành động cho cán bộ phụ trách đài trong 30 phút đầu, cộng những việc cần làm từ trước mùa mưa bão.
Phát thanh khẩn cấp khi thiên tai là gì?
Phát thanh khẩn cấp là việc đài phát một bản tin ngắn ngoài lịch, ngay khi có nguy cơ thiên tai, để bà con biết và làm ngay việc cần làm. Bản tin này chen ngang lịch thường và được lặp lại cho đến khi hết nguy hiểm. Xem thêm khái niệm bản tin khẩn cấp.
Thông tư 24/2025/TT-BVHTTDL về hệ thống truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông chia bản tin thành ba loại: thông thường, ưu tiên và khẩn cấp; bản tin khẩn cấp được phát ngay. Quyết định 1868/QĐ-TTg ngày 29/9/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển lĩnh vực thông tin cơ sở giai đoạn 2026–2030 đặt nhiệm vụ tích hợp cảnh báo thiên tai vào hệ thống truyền thanh cấp xã. Định hướng đến năm 2045 là mọi tình huống khẩn cấp đều được cảnh báo sớm trên đài xã.
Đài xã cần làm gì trong 30 phút đầu?
Ba mươi phút đầu chia làm bốn chặng: xác minh, soạn và xin duyệt, phát lần đầu, rồi phát lặp và kiểm tra loa. Mốc thời gian dưới đây là mục tiêu để tập dượt, không phải quy định.
| Thời gian | Việc cần làm | Người làm |
|---|---|---|
| Phút 0 đến 5 | Nhận tin; gọi lại ban chỉ huy hoặc người ký văn bản để xác minh; hỏi rõ khu vực, thời điểm, việc bà con phải làm | Cán bộ phụ trách đài |
| Phút 5 đến 12 | Soạn bản tin khẩn theo mẫu đã chuẩn bị; gửi duyệt gấp và gọi điện cho người duyệt | Cán bộ, lãnh đạo xã |
| Phút 12 đến 15 | Phát lần đầu trên toàn hệ thống loa; gửi cùng nội dung lên nhóm Zalo trưởng thôn và trang của xã | Cán bộ phụ trách đài |
| Phút 15 đến 30 | Gọi trưởng thôn vùng nguy hiểm hỏi loa có nghe rõ không; phát lặp theo chu kỳ; chuẩn bị bản cập nhật; ghi sổ nhật ký | Cán bộ, trưởng thôn |
Trước khi bấm phát lần đầu, kiểm tra nhanh bốn điều: giờ và địa điểm đúng với tin của ban chỉ huy, điểm sơ tán có thật và đang mở cửa, số điện thoại là số trực của cơ quan, người duyệt đã đồng ý.
Bản tin khẩn cấp nên viết theo cấu trúc nào?
Bản tin khẩn đi theo thứ tự: lời báo khẩn, chuyện gì đang xảy ra ở đâu, bà con phải làm gì ngay, đi đâu, gọi ai, rồi nhắc lại ý chính. Người nghe đang làm việc khác, nên việc phải làm phải đến sớm và rõ.
- Lời báo khẩn, đọc hai lần để bà con dừng tay lắng nghe.
- Chuyện gì, ở đâu, khi nào, bằng giờ cụ thể như "trước 16 giờ", không nói chung chung "chiều nay".
- Việc phải làm ngay, bắt đầu bằng động từ: di chuyển, kê cao, không đi qua.
- Đi đâu: tên điểm sơ tán quen thuộc với bà con.
- Gọi ai: số điện thoại trực của cơ quan, đọc từng cụm số, nhắc lại hai lần.
- Giờ phát bản tin và giờ cập nhật tiếp theo, để bà con biết tin nào là mới nhất.
Đọc chậm hơn bản tin thường, nghỉ rõ giữa các câu. Mẫu cho các tình huống khác như cháy, mất điện, sơ tán có trong bài mẫu thông báo khẩn cấp trên loa.
Phát lặp bản tin khẩn bao lâu một lần?
Nhịp phát lặp đi theo mức độ nguy hiểm: càng gần thời điểm ảnh hưởng thì càng phát dày, và có thông tin mới thì thay bản tin chứ không phát mãi bản cũ. Nhịp cụ thể luôn theo chỉ đạo của ban chỉ huy; bảng dưới chỉ là gợi ý.
| Tình huống | Nhịp gợi ý |
|---|---|
| Mới có cảnh báo, còn vài giờ đến lúc ảnh hưởng | 30 phút đến 1 giờ một lần |
| Nguy hiểm sắp đến, đang sơ tán | 10 đến 15 phút một lần |
| Đang bị ảnh hưởng, mất điện từng vùng | Phát khi có tin mới; vùng mất điện dùng loa cầm tay |
| Hết nguy hiểm | Phát thông báo kết thúc hai, ba lần rồi chuyển sang tin khắc phục hậu quả |
Đừng phát lặp quá dày khi chưa cần: nghe mãi một bản tin, bà con sẽ thôi để ý.
Phối hợp với ban chỉ huy phòng chống thiên tai thế nào?
Đài là đường truyền tin của ban chỉ huy phòng chống thiên tai xã: nội dung khẩn do ban chỉ huy quyết định, đài lo cho tin đến tai bà con nhanh và đúng. Tên gọi cụ thể của ban chỉ huy theo quyết định thành lập ở từng xã.
Những việc nên thống nhất với ban chỉ huy từ trước mùa mưa bão:
- Một đầu mối gửi tin cho đài, có số điện thoại trực; đài không phát tin nghe qua mạng xã hội.
- Danh sách điểm sơ tán theo từng thôn, tên gọi đúng như bà con vẫn gọi.
- Mẫu bản tin dựng sẵn cho lũ, bão, sạt lở, cháy rừng; khi có việc chỉ điền giờ và địa điểm.
- Thứ tự người duyệt thay khi Trưởng Ban Biên tập vắng, ghi trong quy chế. Xem quy trình duyệt nội dung phát thanh.
- Nguồn dự báo chính thức: theo dõi tin của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia và chỉ đạo của tỉnh, không dựa vào tin truyền miệng.
- Diễn tập một lần trước mùa mưa bão: từ lúc nhận tin đến lúc loa ở thôn xa nhất phát xong.
Mất điện, mất mạng thì phát cảnh báo bằng cách nào?
Đài cần ít nhất hai lớp dự phòng: nguồn điện dự phòng cho âm ly tại đài và loa cầm tay cho từng thôn; bản tin luôn có sẵn bản giấy để đọc trực tiếp. Phương án này phải chạy thử trước mùa mưa bão.
- Máy phát điện hoặc bộ lưu điện cho âm ly và máy tính tại đài; chạy thử mỗi tháng trong mùa mưa bão, dự trữ nhiên liệu.
- Cụm loa ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông: hỏi đơn vị lắp đặt xem cụm có nguồn dự phòng không và chạy được bao lâu khi mất điện lưới.
- Lưu sẵn tệp âm thanh của bản tin trên máy tính và điện thoại; in bản tin để đọc trực tiếp qua micro.
- Loa cầm tay cho trưởng thôn, công an xã, dân quân; xe gắn loa đi các tuyến đường ven sông, ven suối.
- Điện thoại sạc đầy, sạc dự phòng và danh bạ in giấy của trưởng thôn, ban chỉ huy.
Gửi bản tin song song qua Zalo, Facebook thế nào?
Ngay sau lần phát đầu, gửi cùng nội dung đã duyệt lên nhóm Zalo của thôn và trang của xã, để người làm xa nhà, người không nghe rõ loa vẫn nhận được tin. Nghị định 49/2024/NĐ-CP tính cả mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin và tin nhắn viễn thông là loại hình thông tin cơ sở.
- Dòng đầu ghi "KHẨN" kèm giờ đăng, ví dụ "KHẨN, 14 giờ 20".
- Nhờ trưởng thôn chuyển tiếp ngay vào nhóm của thôn và ghim tin.
- Có cập nhật thì đăng tin mới kèm giờ, không sửa tin cũ để tránh người đọc nhầm bản.
- Không đăng số điện thoại cá nhân hay ảnh nhà dân khi chưa được đồng ý.
Cách dùng một nội dung cho nhiều kênh có trong bài thông tin cơ sở đa nền tảng.
Phát thanh khẩn cấp với Truyền Thanh AI
Chế độ phát khẩn cấp của Truyền Thanh AI rút ngắn chặng soạn và xin duyệt.
- Bản tin trong vài phút: cán bộ nhập vài câu nội dung hoặc tải công văn, AI viết bản tin ngắn và dựng giọng đọc ngay.
- Duyệt gấp, không bỏ duyệt: yêu cầu duyệt được gửi tới tất cả người duyệt cùng lúc; ai duyệt trước thì phát.
- Chen ngang và phát lặp: máy phát tại đài phát ngay, chen ngang lịch thường, lặp theo chu kỳ cán bộ chọn cho đến giờ đã đặt.
- Không bị chặn vì hết phút: bản tin khẩn vẫn dựng được khi gói đã dùng hết phút trong tháng.
- Cùng một kịch bản cho nhiều kênh: tin Zalo, bài Facebook, chữ chạy bảng LED lấy từ bản đã duyệt.
Từng thao tác có trong hướng dẫn phát bản tin khẩn cấp. Xem thêm giải pháp phát thanh khẩn cấp, hoặc đăng ký dùng thử miễn phí để tập một bản tin khẩn trước mùa mưa bão.