Dạy AI đọc đúng tên thôn bằng từ điển phát âm
Trả lời nhanh
Từ điển phát âm là danh sách "từ gốc, cách đọc" riêng của xã: mỗi khi kịch bản có từ gốc, giọng đọc AI đọc theo cách đọc đã lưu. Tên thôn, chức danh hay chữ viết tắt chỉ cần sửa một lần. Từ mới được thêm tay, nhập từ tệp CSV, hoặc thêm từ gợi ý khi AI gặp từ lạ hay nghe lại thấy đọc sai.
Ý chính
- Mỗi mục trong từ điển gồm Từ gốc (viết như trong văn bản) và Cách đọc (viết như cần đọc).
- Tên thôn khai trong Hồ sơ xã được đưa sẵn vào từ điển để nghe thử và sửa.
- Luôn bấm Nghe thử trước khi lưu một cách đọc mới.
- AI nghe lại bản hoàn chỉnh và đưa từ nghi đọc sai vào thẻ Gợi ý để cán bộ thêm hoặc bỏ qua.
- Danh sách dài thì soạn trong Excel và nhập một lần bằng tệp CSV.
Mục lục
Giọng đọc AI đọc tốt tiếng Việt phổ thông nhưng không tự biết thôn của xã mình đọc thế nào. Từ điển phát âm là nơi cán bộ dạy điều đó một lần, để mọi bản tin sau đọc đúng. Hướng dẫn dưới đây đi qua cách thêm từ, cách viết cách đọc, và cách xử lý gợi ý khi AI tự nghe lại thấy đọc sai.
Từ điển phát âm là gì và khi nào cần dùng?
Từ điển phát âm là danh sách cặp "Từ gốc → Cách đọc" của xã. Khi kịch bản có từ gốc, phần mềm thay bằng cách đọc trước khi giọng AI đọc, trong mọi chương trình của xã. Khái niệm này có trong thuật ngữ từ điển phát âm.
Phần lớn chữ trong công văn không cần từ điển. Truyền Thanh AI đã tự đổi ngày tháng, số tiền, số điện thoại thành lời đọc, và tự đọc nhiều chữ viết tắt hành chính thông dụng như UBND, HĐND, BHYT. Từ điển dành cho những chữ riêng của địa phương:
- tên thôn, xóm, tổ dân phố có số La Mã, chữ cái hoặc âm tiết lạ;
- địa danh, tên sông, tên cánh đồng trong xã;
- tên người hoặc họ ít gặp, nhất là tên đồng bào dân tộc thiểu số;
- chức danh và chữ viết tắt mà công văn của địa phương hay dùng.
Tên thôn trong xã đã có sẵn trong từ điển chưa?
Có, nếu quản trị xã đã khai danh sách thôn. Ở Cài đặt › Hồ sơ xã, thẻ Thôn, xóm, tổ dân phố có ô Danh sách thôn, xóm. Mỗi tên thôn khai ở đây được đưa vào từ điển với cách đọc tạm bằng đúng tên gốc, kèm ghi chú "Tên thôn trong xã — nghe thử và sửa nếu đọc chưa đúng". Tên xã cũ trước sáp nhập khai ở thẻ Tên cũ của xã cũng được đưa vào như vậy.
Việc của cán bộ là nghe thử từng tên và sửa tên nào đọc chưa chuẩn:
- Bấm Từ điển phát âm ở thanh bên trái.
- Ở ô lọc Loại, chọn Thôn/xóm.
- Bấm nút nghe thử ở cột Nghe thử của từng dòng.
- Tên nào nghe sai thì bấm biểu tượng bút chì (Sửa), sửa ô Cách đọc, bấm Lưu.
Trên trang Tổng quan, bước "Thêm tên thôn, xóm vào từ điển" trong khung Bắt đầu với Truyền Thanh AI có nút Mở từ điển dẫn thẳng tới đây.
Cách thêm một từ vào từ điển
- Ở trang Từ điển phát âm, bấm Thêm từ.
- Ô Từ gốc: viết đúng như trong văn bản, kể cả dấu thanh, ví dụ "Đông II".
- Ô Cách đọc: viết đúng như cần đọc, ví dụ "Đông Hai".
- Bấm Nghe thử ngay trong hộp thoại để nghe AI đọc cách đọc này. Chưa ưng thì sửa rồi nghe lại.
- Chọn Loại: Thôn/xóm, Địa danh, Tên người, Viết tắt hoặc Khác. Thêm Ghi chú nếu cần.
- Bấm Thêm từ.
Một số ví dụ thường gặp ở đài xã (tên địa phương là ví dụ minh họa):
| Từ gốc | Cách đọc | Loại |
|---|---|---|
| Đông II | Đông Hai | Thôn/xóm |
| Xóm 5B | xóm năm bê | Thôn/xóm |
| Tr. thôn | trưởng thôn | Viết tắt |
| Phó CT | Phó Chủ tịch | Viết tắt |
| CLB | câu lạc bộ | Viết tắt |
| HTX DV NN Đông Phong | hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Đông Phong | Viết tắt |
Từ mới áp dụng cho các chương trình dựng sau đó. Chương trình đang làm dở thì mở lại khối có từ đó, lưu kịch bản để phần mềm kiểm tra lại, rồi dựng lại bản hoàn chỉnh.
Viết cách đọc thế nào cho AI đọc đúng?
Cách đọc là chữ viết theo âm, không phải chữ viết theo chính tả. Một vài nguyên tắc giúp lần đầu đã đúng:
- Viết số bằng chữ: "II" thành "Hai", "5B" thành "năm bê".
- Viết đủ chữ viết tắt: "CLB" thành "câu lạc bộ"; nếu muốn đọc từng chữ cái thì viết rõ từng âm.
- Tên dân tộc thiểu số: viết theo cách người địa phương đọc, tách âm tiết bằng dấu cách, rồi hỏi lại người trong thôn khi nghe thử.
- Giữ ngắn: chỉ đưa vào từ điển phần bị đọc sai. "Đông II" là đủ, không cần cả cụm "thôn Đông II".
Bài đọc đúng tên thôn, địa danh, tên riêng trên loa bàn kỹ hơn về những tên hay bị đọc sai.
Thêm từ ngay khi đang biên tập kịch bản
Gặp từ lạ trong lúc biên tập thì thêm luôn, không cần rời màn kịch bản.
- Trong màn biên tập kịch bản, bật Đọc ra sao? để xem từng câu sẽ được đọc thế nào.
- Từ chưa có trong từ điển được đánh dấu Từ chưa có cách đọc. Bấm nhãn đó, rồi bấm Thêm vào từ điển.
- Hộp thoại Thêm vào từ điển phát âm điền sẵn Từ trong kịch bản và một cách đọc gợi ý. Sửa Cách đọc, chọn Loại từ.
- Bấm Thêm và kiểm tra lại. Từ được lưu vào từ điển của xã và khối đang mở được kiểm tra lại ngay.
AI nghe lại gợi ý từ cần thêm như thế nào?
Sau khi cán bộ bấm Dựng bản hoàn chỉnh, AI chuyển giọng đọc của từng khối trở lại thành chữ và so với kịch bản. Chỗ không khớp được đánh dấu Nghi đọc sai trên đúng dòng đó, kèm thời điểm trong bản âm thanh.
- Bấm Nghe đoạn nghi đọc sai để nghe đúng đoạn đó.
- Nghe thấy sai thật thì bấm Thêm cách đọc, hộp thoại thêm từ hiện ra như ở trên.
- Khi chỗ nghi đọc sai là tên riêng, từ đó còn được đưa vào thẻ Gợi ý của trang Từ điển phát âm, mang nhãn "AI nghe lại thấy đọc sai" và ghi AI đã nghe thành chữ gì.
Ở thẻ Gợi ý, mỗi từ có số lần gặp và ba nút: Thêm vào từ điển (sửa cách đọc rồi lưu), Bỏ qua (khi AI đọc vẫn đúng) và Xem chương trình (mở khối có từ đó). Gợi ý từ các từ chưa có cách đọc cũng nằm ở đây, mang nhãn "Từ chưa có cách đọc". Thẻ Gợi ý mới ở đầu trang cho biết còn bao nhiêu từ chờ xử lý.
Nhập nhiều từ một lúc bằng tệp CSV
Danh sách dài, ví dụ toàn bộ tên thôn và tổ dân phố sau sáp nhập, nên soạn trong Excel rồi nhập một lần.
- Bấm Nhập CSV, rồi bấm Tải tệp mẫu.
- Mở tệp mẫu bằng Excel, mỗi dòng một từ. Các cột là term (từ gốc), spoken (cách đọc), kind (loại: VILLAGE, PLACE, PERSON, ABBREV hoặc OTHER) và note (ghi chú).
- Lưu tệp dạng "CSV UTF-8" để giữ dấu tiếng Việt.
- Bấm Chọn tệp CSV. Phần mềm báo số từ Thêm mới, Cập nhật và Bỏ qua, kèm dòng lỗi nếu có. Từ đã có sẽ được cập nhật theo tệp.
Nút Xuất CSV tải toàn bộ từ điển về máy để lưu trữ hoặc chia sẻ với xã bên cạnh.
Nếu gặp trục trặc thì làm gì?
- Nếu đã thêm từ mà bản tin vẫn đọc sai thì kiểm tra ô Từ gốc có viết đúng như trong kịch bản không, kể cả dấu thanh và dấu chấm; sau đó dựng lại bản hoàn chỉnh.
- Nếu nút Nghe thử báo lỗi thì bấm lại; trình duyệt đôi khi chặn phát âm thanh cho tới khi người dùng bấm thêm một lần.
- Nếu nhập CSV bị mất dấu thì lưu lại tệp đúng dạng "CSV UTF-8" trong Excel.
- Nếu không thấy nút Thêm từ thì tài khoản đang ở chế độ chỉ xem; nhờ quản trị xã kiểm tra quyền hoặc tình trạng gói dịch vụ.
Bắt đầu dạy AI đọc tên thôn của xã
Trong bản demo công khai, anh chị nghe được một bản tin hoàn chỉnh của xã Thanh Bình để hình dung giọng đọc. Muốn thử với chính tên thôn của xã mình, đăng ký dùng thử miễn phí rồi khai danh sách thôn ở Hồ sơ xã; từ điển có sẵn các tên đó để nghe thử ngay. Tìm hiểu thêm về giọng đọc AI phát thanh.